ผิวหนังตามร่างกาย
SKIN
อาจพบได้ในหลายบริเวณ เช่น ข้อศอก หัวเข่า ลำตัว หรือตำแหน่งอื่น และขอบเขตที่พบอาจต่างกันมากในแต่ละคน
01 — PSORIASIS · สะเก็ดเงิน
สะเก็ดเงิน
ไม่ควรถูกมองว่า
เป็นเพียงผิวแห้ง
หรือระคายเคือง
สะเก็ดเงินเป็นภาวะผิวหนังเรื้อรัง ที่มีลักษณะ ตำแหน่ง และผลกระทบแตกต่างกันในแต่ละคน การดูแลจึงควรเริ่มจากการประเมิน ก่อนตัดสินใจว่าแนวทางใดเหมาะกับบริบทนั้น
สะเก็ดเงินเป็นภาวะผิวหนังเรื้อรัง ที่มีลักษณะ ตำแหน่ง และผลกระทบแตกต่างกันในแต่ละคน
เนื้อหาบนหน้านี้มีไว้เพื่อความเข้าใจทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล
สะเก็ดเงิน
เป็นมากกว่าอาการแห้งและเป็นขุย
สะเก็ดเงินเป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรัง ที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ลักษณะที่พบ ตำแหน่ง และความรู้สึกที่เกิดขึ้น อาจแตกต่างกันในแต่ละคน และอาจเปลี่ยนแปลงไปตามช่วงเวลา
สาเหตุของสะเก็ดเงินไม่ได้มาจากปัจจัยเดียว และไม่ได้เกิดจากสิ่งที่ผู้ที่เป็นทำผิดพลาด
เป็นภาวะเรื้อรัง
การดูแลจึงมักมองในระยะยาว มากกว่าการแก้ไขครั้งเดียว
แต่ละคนอาจเป็นไม่เหมือนกัน
ทั้งตำแหน่ง ลักษณะ ขอบเขต และผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน
อาการอาจเปลี่ยนไปตามช่วงเวลา
บางช่วงอาจสงบ บางช่วงอาจชัดขึ้น
สิ่งที่มองคล้ายกัน
อาจต้องการการประเมินที่ต่างกัน
แดง
คัน
แห้ง
เป็นขุย
คำเหล่านี้อาจใช้อธิบายภาวะผิวได้หลายแบบ รวมถึงสะเก็ดเงิน
ผิวที่แห้ง แดง คัน หรือเป็นขุย ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นปัญหาเดียวกันทั้งหมด ลักษณะที่มองเห็นเพียงอย่างเดียว จึงอาจยังไม่พอสำหรับการตัดสินใจว่า ควรดูแลไปในทิศทางใด
สะเก็ดเงินเป็นภาวะทางผิวหนังที่ควรได้รับการประเมิน ในบริบทของโรคเอง ไม่ใช่เพียงมองว่าเป็นผิวแห้งหรือผิวแพ้ง่าย
การประเมิน
ไม่ได้ดูเพียงว่าผื่นอยู่ตรงไหน
สิ่งที่แพทย์อาจนำมาพิจารณาร่วมกัน เพื่อเข้าใจภาพรวมก่อนวางแนวทาง
-
01
ลักษณะและตำแหน่งของผิว
สิ่งที่เห็นบนผิว และเกิดขึ้นที่บริเวณใดบ้าง
-
02
พื้นที่ที่ได้รับผล
เกิดเฉพาะจุด หรือกระจายหลายบริเวณ
-
03
อาการที่รู้สึก
เช่น คัน เจ็บ หรือไม่สบายผิว
-
04
เล็บ
หากมีการเปลี่ยนแปลงของเล็บร่วมด้วย
-
05
อาการที่ข้อ ถ้ามี
ข้อมูลที่ควรเล่าให้แพทย์ทราบตั้งแต่ต้น
-
06
ประวัติและแนวทางที่เคยได้รับมาก่อน
สิ่งที่เคยใช้ เคยได้รับ และผิวตอบสนองอย่างไร
-
07
บริบทสุขภาพที่เกี่ยวข้อง
ข้อมูลสุขภาพที่อาจมีผลต่อการวางแนวทาง
-
08
ผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน
การนอน การทำงาน การใช้ชีวิต และสิ่งที่กังวลที่สุด
ไม่ใช่ทุกข้อจะเกี่ยวข้องกับทุกคน และไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องผ่านขั้นตอนเดียวกัน สิ่งที่แพทย์ให้น้ำหนักขึ้นอยู่กับสิ่งที่พบ ในการประเมินแต่ละครั้ง
สะเก็ดเงิน
อาจไม่ได้อยู่ในรูปแบบเดียว
หรือตำแหน่งเดียว
สะเก็ดเงินอาจปรากฏในหลายบริเวณของผิว และในบางคนอาจส่งผลต่อเล็บด้วย ลักษณะที่พบในแต่ละตำแหน่งอาจไม่เหมือนกัน
หนังศีรษะ
SCALP
บางคนมีอาการที่หนังศีรษะ ซึ่งอาจแยกได้ยากจากปัญหาหนังศีรษะอื่น เมื่อดูด้วยตาเพียงอย่างเดียว
เล็บ
NAILS
สะเก็ดเงินอาจส่งผลต่อเล็บได้ในบางคน หากสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงของเล็บร่วมด้วย ควรแจ้งแพทย์ตอนประเมิน
ตำแหน่งที่เกิด และสิ่งที่ได้รับผล เป็นส่วนหนึ่งของข้อมูลที่ใช้ในการประเมิน
คุณไม่จำเป็นต้องจัดประเภทอาการของตัวเองก่อน อาการลักษณะเหล่านี้อาจพบได้ แต่การวินิจฉัยควรอาศัยการประเมินโดยแพทย์
ชื่อโรคเดียวกัน
ไม่ได้หมายความว่า
ทุกคนควรเริ่มจากแนวทางเดียวกัน
ประเมินก่อน
ASSESS FIRST
แล้วจึงตัดสินใจ
THEN DECIDE
แนวทางที่เหมาะสมอาจต่างกัน แม้จะเป็นภาวะเดียวกัน สิ่งที่อาจมีผลต่อการตัดสินใจ ได้แก่
- ลักษณะที่พบ
- ขอบเขต
- ตำแหน่งบนร่างกาย
- อาการที่รู้สึก
- เล็บและข้อ
- การดูแลที่เคยได้รับ
- บริบทสุขภาพ
- สิ่งที่สำคัญกับคุณ
หน้านี้ไม่ได้ระบุวิธีรักษา ยา หรือจำนวนครั้ง เพราะสิ่งเหล่านี้ควรมาจากการประเมินของแต่ละคน ไม่ใช่จากชื่อโรค
สะเก็ดเงิน
อาจมีช่วงที่สงบ
และช่วงที่เปลี่ยนไป
อาการของสะเก็ดเงินอาจเปลี่ยนแปลงไปตามเวลา การดูแลจึงไม่ได้จบที่การตัดสินใจครั้งแรก แต่อาจต้องมีการติดตามและทบทวนเป็นระยะ
สังเกต
ผิวเป็นอย่างไรในช่วงที่ผ่านมา และมีอะไรเปลี่ยนไปบ้าง
ติดตาม
ดูการตอบสนองต่อแนวทางที่วางไว้ ตามความเหมาะสมของแต่ละคน
ทบทวน
พิจารณาว่าแนวทางเดิม ยังเหมาะกับสิ่งที่เกิดขึ้นในตอนนี้หรือไม่
ปรับเมื่อบริบทเปลี่ยน
เมื่ออาการ ตำแหน่ง หรือสิ่งที่สำคัญกับคุณเปลี่ยนไป แนวทางก็อาจต้องปรับตาม
SITA CARE SYSTEM
การติดตามและทบทวนเป็นส่วนหนึ่ง ของระบบการดูแลเดียวกันทั้งคลินิก: รับฟัง ประเมิน วางแนวทาง ติดตาม ทบทวน
ดู SITA Care System →
เป้าหมายของการดูแล
ไม่ควรถูกย่อเหลือเพียงคำว่า ‘หายขาด’
สะเก็ดเงินเป็นภาวะเรื้อรัง และแนวทางการดูแลขึ้นอยู่กับบริบทของแต่ละคน
การพูดคุยที่มีประโยชน์กว่า คือวันนี้มีอะไรเกิดขึ้นกับผิว มีส่วนไหนของชีวิตที่ได้รับผล และอะไรควรได้รับความสำคัญก่อน
- 01 วันนี้มีอะไรเกิดขึ้นกับผิว
- 02 มีส่วนไหนของชีวิตที่ได้รับผล
- 03 อะไรควรได้รับความสำคัญก่อน
การดูแลเริ่มจากการประเมิน
ไม่ใช่จากการเลือกวิธี
ด้วยตัวเอง
-
01
แพทย์เป็นผู้ประเมิน
-
02
ดูบริบทเฉพาะบุคคล
-
03
วางแนวทางตามความเหมาะสม
-
04
ติดตามและทบทวนได้
-
05
หากมีประเด็นที่อยู่นอกขอบเขตการดูแล
แพทย์จะพิจารณาขั้นตอนที่เหมาะสมต่อไป
คำถามที่พบบ่อย
เกี่ยวกับสะเก็ดเงิน
สะเก็ดเงินติดต่อหรือไม่?
ไม่ติดต่อ สะเก็ดเงินไม่ได้ติดต่อจากการสัมผัส การอยู่ใกล้กัน หรือการใช้ของร่วมกัน
ผิวแห้งและเป็นขุย แปลว่าเป็นสะเก็ดเงินหรือไม่?
ไม่จำเป็นเสมอไป ผิวแห้ง แดง หรือเป็นขุย อาจพบได้ในหลายภาวะที่มีลักษณะคล้ายกัน การประเมินโดยแพทย์ช่วยให้เข้าใจว่าสิ่งที่เห็นเกี่ยวข้องกับอะไร และควรดูแลไปในทิศทางใด
สะเก็ดเงินเกิดเฉพาะผิวหนังหรือไม่?
ไม่เสมอไป นอกจากผิวหนังและหนังศีรษะ สะเก็ดเงินอาจส่งผลต่อเล็บ และบางคนอาจมีอาการที่ข้อร่วมด้วย จึงควรเล่าอาการเหล่านี้ให้แพทย์ทราบ
ถ้ามีอาการปวดหรือตึงข้อ ควรบอกแพทย์หรือไม่?
ควรบอก อาการปวด บวม หรือตึงของข้อ เป็นข้อมูลที่ช่วยให้แพทย์พิจารณาว่าควรประเมินเพิ่มเติม หรือดูแลต่ออย่างไร แม้อาการที่ข้อจะเกิดได้จากหลายสาเหตุก็ตาม
สะเก็ดเงินหายขาดหรือไม่?
สะเก็ดเงินเป็นภาวะเรื้อรัง อาการอาจมีช่วงที่สงบและช่วงที่เปลี่ยนไป การดูแลจึงมักมุ่งไปที่การควบคุมอาการ และลดผลกระทบต่อชีวิตประจำวันในระยะยาว ซึ่งแนวทางและการตอบสนองแตกต่างกันในแต่ละคน
เคยรักษาที่อื่นมาแล้ว สามารถเข้ามาประเมินได้ไหม?
ได้ สิ่งที่เคยใช้ การดูแลที่เคยได้รับ และผิวตอบสนองอย่างไร เป็นข้อมูลสำคัญในการประเมิน หากมีชื่อผลิตภัณฑ์หรือยาที่เคยใช้ สามารถนำมาด้วยได้
11 — เริ่มต้นการประเมิน
ถ้าผิวเป็นซ้ำ
หรือยังไม่แน่ใจว่าสิ่งที่เห็นคืออะไร
ไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยตัวเอง หรือเลือกวิธีรักษาก่อนเข้ามา
เริ่มจากเล่าให้เราฟังว่า ตอนนี้ผิวเป็นอย่างไร เคยผ่านการดูแลอะไรมาบ้าง และมีอาการอื่นร่วมด้วยหรือไม่
ติดต่อคลินิก
หากเคยได้รับการดูแลมาก่อน นำชื่อผลิตภัณฑ์หรือยาที่เคยใช้มาด้วยได้