Sita Clinic of Medicine · Ladlumgao, Pathumthani

Every day 08:00–19:30

Dark marks · DARK SPOTS & POST-INFLAMMATORY MARKS

รอยดำที่เหลืออยู่
อาจบอกได้ไม่หมดว่า
ผิวเคยผ่านอะไรมาก่อน

รอยคล้ำที่เห็นบนผิวอาจเกิดตามหลังสิว ผื่นอักเสบ อีสุกอีใส แผลจากการเกา หรือการบาดเจ็บต่อผิว สิ่งที่เหลืออยู่ในวันนี้จึงอาจไม่บอกได้ทั้งหมดว่า ก่อนหน้านั้นผิวเคยผ่านอะไรมา

ก่อนคิดว่าจะดูแลรอยอย่างไร ควรแยกก่อนว่าสิ่งที่กังวลเป็นเรื่องของสี พื้นผิว หรือยังมีการอักเสบเกิดอยู่ร่วมด้วย

สีที่เปลี่ยน ≠ พื้นผิวที่เปลี่ยน

ประเมินก่อน แล้วค่อยเลือกวิธีดูแล

เนื้อหาบนหน้านี้มีไว้เพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล
รอยคล้ำที่เห็นบนผิวอาจเกิดตามหลังสิว ผื่นอักเสบ อีสุกอีใส แผลจากการเกา หรือการบาดเจ็บต่อผิว สิ่งที่เหลืออยู่ในวันนี้จึงอาจไม่บอกได้ทั้งหมดว่า ก่อนหน้านั้นผิวเคยผ่านอะไรมา ก่อนคิดว่าจะดูแลรอยอย่างไร ควรแยกก่อนว่าสิ่งที่กังวลเป็นเรื่องของสี พื้นผิว หรือยังมีการอักเสบเกิดอยู่ร่วมด้วย

เนื้อหาบนหน้านี้มีไว้เพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

บางครั้งสิ่งที่เห็นวันนี้
คือร่องรอยของสิ่งที่เกิดขึ้นก่อนหน้า

ก่อนหน้า · PAST EVENT

การอักเสบ หรือการบาดเจ็บของผิว

ช่วงที่ผิวเคยอักเสบหรือได้รับบาดเจ็บ เช่น สิว ผื่น อีสุกอีใส หรือแผลจากการเกา

วันนี้ · CURRENT MARK

รอยที่เหลือ หลังเหตุการณ์นั้น

สีหรือรอยที่ยังเห็นอยู่ หลังเหตุการณ์นั้นผ่านไป

การอักเสบหรือบาดแผลอาจหายไปแล้ว แต่สีหรือรอยที่เหลืออยู่ยังเห็นได้ต่อ หรือบางครั้ง ทั้งสิ่งที่เกิดก่อนและรอยยังเกิดอยู่พร้อมกันในช่วงเดียวกัน

การแยกสองอย่างนี้ออกจากกัน ช่วยให้เข้าใจว่ากำลังดูแลสิ่งที่เหลืออยู่ สิ่งที่ยังเกิดอยู่ หรือทั้งสองอย่าง

รอยคล้ำอาจตามหลังเหตุการณ์อะไรได้บ้าง?

แต่ละเหตุการณ์อาจเหลือสี พื้นผิว หรือหลายอย่างร่วมกัน และไม่ใช่ทุกครั้งที่เหลือรอย

  1. หลังสิว

    สิวบางเม็ดที่อักเสบ อาจเหลือรอยคล้ำหรือรอยแดงไว้ บางคนอาจมีรอยที่เป็นเรื่องของพื้นผิวร่วมด้วย

  2. หลังอีสุกอีใส

    ตุ่มจากอีสุกอีใสอาจเหลือรอยสีที่เปลี่ยนไป รอยที่พื้นผิวเปลี่ยน หรือทั้งสองอย่าง ไม่ใช่ทุกตุ่มที่เหลือรอย

  3. หลังแผลเกาหรือแผลถลอก

    การเกา แกะ หรือแผลตื้น ๆ ที่หายแล้ว อาจเหลือรอยคล้ำ หรือรอยที่ผิวต่างจากรอบข้าง ขึ้นกับแต่ละคนและแต่ละแผล

  4. หลังการบาดเจ็บจากเลเซอร์หรือความร้อน

    ผิวที่เคยบาดเจ็บหลังหัตถการ อาจมีรอยคล้ำ รอยแดง สีจางกว่าเดิม หรือพื้นผิวเปลี่ยน ไม่ใช่ทุกรอยที่เป็นแบบเดียวกัน

  5. หลังแมลงกัดต่อย

    รอยที่เหลือพบได้เมื่อมีการอักเสบหรือการเการ่วมด้วย ไม่ใช่ทุกรอยกัดที่เหลือรอย

  6. หลังผื่นหรือการระคายเคืองของผิว

    ผื่นผิวหนังอักเสบ หรือการระคายเคืองมาก ๆ จากผลิตภัณฑ์หรือสิ่งสัมผัส อาจเหลือรอยคล้ำได้ในบางคน

รอยที่ดูคล้ายกัน อาจเป็นการเปลี่ยนแปลงคนละอย่าง จึงต้องให้แพทย์ประเมินก่อนว่าเป็นเรื่องของสี พื้นผิว หรือทั้งสองอย่าง

ก่อนดูที่สีของรอย ควรถามก่อนว่า ก่อนหน้านั้น ผิวเกิดอะไรขึ้น

แพทย์รับฟังประวัติและบริบทของผิวจากผู้รับบริการ

คำถามที่ช่วยเล่าบริบทของรอย

  1. ก่อนมีรอยนี้ ผิวบริเวณนั้นเคยเป็นสิว ผื่น ตุ่มน้ำ หรือมีแผลหรือไม่?
  2. เคยเกา แกะ มีแผลไหม้ หรือได้รับหัตถการบริเวณนั้นก่อนเกิดรอยหรือไม่?
  3. เหตุการณ์ก่อนหน้านั้นหายแล้ว หรือยังมีการอักเสบหรืออาการผิดปกติอยู่?
  4. หลังจากนั้น สีของรอยและพื้นผิวเปลี่ยนไปอย่างไร?

เล่าให้แพทย์ฟังได้

  • ช่วงเวลาโดยประมาณ
  • โรคผิวหนังที่เคยเป็น
  • การรักษาหรือหัตถการที่เคยทำ
  • ผลิตภัณฑ์ที่ใช้
  • การเปลี่ยนแปลงที่สังเกตเห็น

เป็นข้อมูลประกอบการพูดคุย ไม่ใช่เกณฑ์ประเมินระดับของรอย

04 — สีกับพื้นผิว COLOUR ≠ TEXTURE

รอยที่สีเปลี่ยน
ไม่ใช่เรื่องเดียวกับ
ผิวที่พื้นผิวเปลี่ยน

สิ่งที่เห็นเป็นสี

COLOUR · หน้านี้
สี

สิ่งที่มองเห็นหลักอยู่ที่สีของผิวบริเวณนั้น

  • รอยคล้ำ
  • รอยแดง
  • สีผิวที่เปลี่ยนหลังการอักเสบหรือบาดเจ็บ

สิ่งที่เห็นเป็นพื้นผิว

TEXTURE · /acne/
พื้นผิว

สิ่งที่เปลี่ยนคือพื้นผิวของผิวบริเวณนั้น

  • ผิวเป็นหลุม
  • ผิวไม่เรียบ
  • แผลเป็นนูนหรือบุ๋ม

รอยหลังสิว อีสุกอีใส หรือแผล ไม่ควรถูกเรียกว่า ‘รอยดำ’ หรือ ‘แผลเป็น’ ทันที เพียงเพราะดูคล้ายกัน

ตุ่มจากอีสุกอีใส หรือการบาดเจ็บของผิว อาจเหลือสีที่เปลี่ยน พื้นผิวที่เปลี่ยน หรือทั้งสองอย่าง ไม่ใช่ทุกตุ่มที่เหลือรอย และไม่ใช่ทุกรอยที่เป็นแผลเป็น

ผิวหลังการบาดเจ็บหรือหัตถการบางอย่าง อาจมีสีคล้ำ สีแดง สีจางกว่าเดิม หรือพื้นผิวเปลี่ยน แต่ละอย่างอาจต่างกัน การพิจารณาจึงอาจต่างกัน ความต่างนี้ใช้เพื่อเข้าใจ ไม่ใช่เพื่อแยกประเภทด้วยตัวเอง

ผู้รับบริการสัมผัสผิวแก้มและสังเกตผิวผ่านกระจก ระหว่างทำความเข้าใจความแตกต่างของสีผิวและพื้นผิว
05 — เมื่อสิวเกิดก่อน WHEN ACNE CAME FIRST

ถ้ารอยเกิดตามหลังสิว
ต้องแยกด้วยว่า สิวยังเกิดอยู่หรือไม่

สิ่งที่ยังเกิดอยู่

สิวใหม่ที่ยังขึ้นอยู่ในช่วงนี้

อาจเกิดพร้อมกันกับ

สิ่งที่เหลืออยู่

รอยคล้ำจากสิวที่ยุบไปแล้ว

บางคนกังวลเรื่องรอยดำที่เหลือจากสิว ในขณะที่ยังมีสิวใหม่ขึ้นอยู่ในช่วงเดียวกัน การมีรอยจึงไม่ได้แปลว่าเรื่องของสิวจบไปแล้ว และถ้ายังมีสิวใหม่ รอยใหม่ก็อาจยังเกิดขึ้นได้

จะเริ่มจากเรื่องใดก่อน ขึ้นกับการประเมินสภาพผิวในตอนนั้น ไม่มีลำดับเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน

06 — รอยดำกับฝ้า DARK MARK ≠ MELASMA

รอยคล้ำที่ดูใกล้กัน
อาจไม่ได้มีบริบทเดียวกัน

รอยดำหลังการอักเสบ

หน้านี้
ตามหลัง

เกิดตามหลังช่วงที่ผิวบริเวณนั้นเคยอักเสบหรือบาดเจ็บ

Melasma

MELASMA · /melasma/
ปื้น

มักเห็นเป็นปื้นที่กว้างกว่า และมีบริบทของตัวเอง

คำว่า ‘รอยดำ’ และ ‘ฝ้า’ จึงไม่ควรถูกใช้แทนกันโดยอัตโนมัติ

  1. เมื่อมองผ่าน ๆ สีคล้ำทั้งสองแบบอาจดูใกล้กัน และขนาด รูปร่าง หรือตำแหน่งอย่างเดียว ไม่พอจะบอกว่าเป็นอะไร
  2. บนใบหน้าเดียวกัน อาจมีทั้งรอยหลังการอักเสบ หรือการบาดเจ็บ และฝ้าอยู่พร้อมกัน
  3. ความต่างนี้จึงเป็นเหตุผลให้ประเมินก่อน ไม่ใช่กฎสำหรับดูเองที่บ้าน
07 — รอยดำกับกระ DARK MARK ≠ EVERY BROWN SPOT

จุดสีน้ำตาล
ไม่ได้แปลว่าเป็นรอยดำ
หลังการอักเสบทุกครั้ง

จุดสีน้ำตาลบางลักษณะ เช่น กระ มีบริบทที่ต่างจากรอยที่เหลือหลังการอักเสบ แม้จะดูคล้ายกันเมื่อมองผ่าน ๆ

08 — การเปลี่ยนแปลงตามเวลา CHANGE OVER TIME

รอยเดียวกัน อาจเปลี่ยนไม่เท่ากันในแต่ละคน

รอยคล้ำหลังการอักเสบหรือการบาดเจ็บของผิว อาจค่อย ๆ จางลงได้ตามเวลา แต่ระยะเวลาต่างกันมากในแต่ละคน

และการดูแลที่ไม่เหมาะกับผิว หรือการเกา แกะ และการระคายเคืองซ้ำ อาจทำให้รอยดูชัดขึ้นได้

  • ไม่มี จำนวนวัน
  • ไม่มี จำนวนครั้ง
  • ไม่มี กรอบเวลาเดียว

หน้านี้จึงไม่ระบุว่ารอยจะจางในกี่วัน กี่สัปดาห์ หรือกี่ครั้ง เพราะไม่มีกรอบเวลาเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน

09 — ก่อนวางแผน BEFORE THE PLAN

การประเมินไม่ได้ดูแค่ว่า
รอยเข้มหรือจางแค่ไหน

รายการนี้คือบริบทที่การประเมินอาจพิจารณา ไม่ใช่รายการตรวจเอง และไม่ใช่เกณฑ์การวินิจฉัย

สิ่งที่การประเมินอาจพิจารณา

  1. สิ่งที่เกิดก่อนรอย
  2. เหตุการณ์ก่อนหน้านั้นหายแล้วหรือยัง
  3. มีอาการที่ยังเกิดอยู่หรือไม่
  4. ที่กังวลเป็นเรื่องของสี รอยแดง พื้นผิว หรือหลายอย่างร่วมกัน
  5. หัตถการหรือเลเซอร์ที่เคยทำเกี่ยวข้องหรือไม่
  6. ผลิตภัณฑ์หรือการดูแลที่ผ่านมา
  7. มีโรคผิวหนังอื่นที่ต้องประเมินหรือไม่
  8. มีปัญหาเม็ดสีอื่นอยู่ร่วมกันหรือไม่

เมื่อเข้าใจบริบทครบขึ้น จึงค่อยวางแนวทางตามความเหมาะสมของแต่ละคน

UNDERSTAND

เข้าใจ

รอยเกิดตามหลังอะไร

ASSESS

Evaluate

สี พื้นผิว และสิ่งที่เกิดร่วม

PLAN

วางแผน

ตามความเหมาะสม

REVIEW

Follow

ดูการเปลี่ยนแปลงตามเวลา

ดู SITA Care System
แพทย์อธิบายแนวทางการดูแลผิวแก่ผู้รับบริการหลังการประเมินที่สิตาคลินิก
10 — คำถามที่พบบ่อย QUESTIONS PEOPLE OFTEN HAVE

คำถามที่หลายคนมี
เกี่ยวกับรอยดำ

รอยดำหลังสิวต่างจากหลุมสิวอย่างไร?

รอยดำหลังสิวเป็นเรื่องของสีที่เหลืออยู่ ส่วนหลุมสิวเป็นเรื่องของพื้นผิวที่เปลี่ยนไป ทั้งสองอย่างเกิดหลังสิวได้ และบางคนมีทั้งสองอย่างในบริเวณเดียวกัน

เพราะเป็นคนละเรื่อง การพิจารณาจึงอาจต่างกัน เรื่องหลุมสิวและพื้นผิวอยู่ใน หน้าสิว

รอยดำกับฝ้าต่างกันอย่างไร?

รอยดำหลังการอักเสบ มักสัมพันธ์กับสิ่งที่เคยเกิดขึ้นบริเวณนั้นมาก่อน ส่วนฝ้ามักเห็นเป็นปื้นที่กว้างกว่า และมีบริบทของตัวเอง

บางคนมีทั้งสองอย่างพร้อมกัน จึงควรประเมินจากผิวจริง เรื่องฝ้าโดยละเอียดอยู่ใน หน้าฝ้า

รอยดำกับกระต่างกันอย่างไร?

กระมักเป็นจุดสีน้ำตาลเล็ก ๆ ที่กระจายแยกกัน ส่วนรอยดำหลังการอักเสบ เกิดตามหลังช่วงที่ผิวบริเวณนั้นเคยอักเสบ หรือบาดเจ็บ

การเล่าว่าเริ่มเห็นเมื่อไร และก่อนหน้านั้นเกิดอะไรขึ้น ช่วยให้แยกได้ละเอียดขึ้น เรื่องกระอยู่ใน หน้ากระ

รอยดำจางเองได้ไหม?

รอยคล้ำหลังการอักเสบหรือการบาดเจ็บของผิว อาจค่อย ๆ จางลงได้ตามเวลา แต่ระยะเวลาต่างกันมากในแต่ละคน และไม่มีกรอบเวลาเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน

ถ้ายังมีการอักเสบเกิดอยู่ หรือดูแลผิวไม่เหมาะสม รอยอาจดูชัดขึ้นหรือมีรอยใหม่เพิ่ม การประเมินช่วยดูว่าควรรอ ติดตาม หรือวางแนวทางอย่างไร

ถ้ายังมีสิวขึ้นอยู่ ควรดูแลสิวก่อนหรือรอยดำก่อน?

ไม่มีลำดับเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน แต่ถ้ายังมีสิวใหม่ขึ้นอยู่ รอยใหม่ก็อาจยังเกิดขึ้นได้ในช่วงเดียวกัน

จะเริ่มจากเรื่องใด ขึ้นกับการประเมินสภาพผิวในตอนนั้น เรื่องลำดับการดูแลสิวอยู่ใน หน้าสิว

ดูจากรูปถ่ายอย่างเดียว บอกได้ไหมว่าเป็นรอยดำชนิดไหน?

รูปถ่ายช่วยเล่าสิ่งที่เห็นได้ง่ายขึ้น แต่แสง มุมกล้อง และการแต่งภาพ อาจทำให้สีดูต่างจากจริง และรูปไม่ได้บอกว่าก่อนหน้านั้นผิวเกิดอะไรขึ้น

แนวทางและผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับสภาพผิว ลักษณะปัญหา และบริบทของแต่ละบุคคล จึงควรพิจารณาหลังการประเมินจากผิวจริง

ผลลัพธ์และแนวทางการดูแล ขึ้นอยู่กับสภาพผิว สุขภาพ ปัญหา และบริบทของแต่ละบุคคล เนื้อหานี้ให้ข้อมูลเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือสั่งการรักษา แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเฉพาะบุคคล

11 — เริ่มจากบริบท START WITH THE CONTEXT

ถ้ายังไม่แน่ใจว่า
สิ่งที่เห็นคือรอยดำ ฝ้า กระ
หรือรอยที่เกี่ยวกับสิว

ไม่จำเป็นต้องตั้งชื่อให้ถูก หรือเลือกวิธีดูแลเองก่อน

เริ่มจากเล่าว่า ก่อนรอยนี้เกิดขึ้น ผิวเคยผ่านอะไรมา เช่น สิว อีสุกอีใส แผลจากการเกา หรือหัตถการที่เคยทำ แล้วให้แพทย์ประเมินจากสภาพผิวจริงในวันนั้น